الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

83

دقائق العلاج ( فارسي )

يا تب كند يا خمارش در همان وقت بپايان برسد . حالت سستى و كشيدگى در روز چهارم نشانى مرگ است اما اگر روز چهارم بگذرد بيمار نجات مىيابد . [ نشانيهاى چشم ] از علائم ديگر نشانيهاى چشم است . اگر چشم آسمانى شود نشان به طول انجاميدن بيمارى است و قرمزى تند « 1 » دليل آماس مغزى و نيلى يا بنفش‌رنگى و تيرگى آن نشان نزديكى مرگ است . اگر چشم درخشان بشود و سياهيش به بالا بگرايد دليل نابهنجارى قلب مىباشد . بسته نشدن چشم در هنگام خواب اگر عادى بيمار ، يا در اثر مرض ديگر و ورم پلكها نباشد و همچنين بيزارى از نور و سرخ شدن سفيدى چشم و تيرگى و سياهى رگهاى آن علامات كشنده‌اى است . تندى حركات چشم ، در هنگام تبهاى حاد علامت جنون است . ريزش اشك بدون علت بخصوص از يك چشم نشانه بدى است ، مگر آنكه با علامات رعاف همراه باشد . پيچيده شدن پلكها بيك طرف و بينى و ابرو در مرض حاد پس از آنكه مريض حس خود را از دست داده باشد دليل بر نزديكى مرگ اوست . و اگر چشم حالت هيجان و خفقان داشته باشد بيمار تقريبا مرده است . اگر چشم باز بماند و عكس‌العملى نشان ندهد دليل بر اين مىباشد كه بيمار مرده است و يا مرگش بسيار نزديك است . اگر تخم چشم بدون حركت بماند و پلكها بهم نخورد نيز علامت بديست ، همچنين است اگر چشم در كاسه چشم لرزش پيدا كند . تيرگى سفيدى چشم و از ديد افتادن ناگهانى آن ، علامت مرگ است . اگر چرك مجراى چشم و بينى و چرك

--> ( 1 ) مؤلف اعلى الله مقامه در اين مورد براى تعيين نوع قرمزى كلمه قانى را به كار برده‌اند كه اين كلمه بنا بضبط المنجد از ريشه قناء مشتق گرديده و بمعنى شديد الحمرة آمده است و ربطى به كلمه قان كه نام درختى است و از قين مشتق شده ندارد .